Wommels.nl

Het Dorp

Wommels

Wommels is een mooi terpdorp dat in het centrum van de Greidhoek ligt tussen de steden Leeuwarden, Sneek, Bolsward, Harlingen en Franeker. Het dorp telt ongeveer ± 2200 inwoners en is de hoofdplaats van de gemeente Littenseradiel in de provincie Fryslân.

Wommels staat bekend om haar onbeschadigde terp. Deze mooie groene terp in het dorpscentrum wordt in de zomermaanden gebruikt voor vele activiteiten. De terp is ook bekend geworden door de jaarlijkse Freulepartij. Vanaf 1903 wordt in Wommels de Freulepartij voor jongens van 14–16 jaar gekaatst. Een borstbeeld van de Freule Clara de Vos van Steenwijk, die lange tijd de gouden horloges voor de winnaars van de kaatspartij beschikbaar stelde, staat op de Terp. Inmiddels wordt deze drukbezochte kaatspartij (één week na de PC) verkaatst op het kaatsveld achter het gemeentehuis.

Wommels stond vooral in het begin van de vorige eeuw bekend als kaasdorp door de fabricage van en handel in kaas. Aan de noordzijde werd aan de Bolswardertrekvaart in 1892 een particuliere zuivelfabriek gesticht en een jaar later, in het zuiden aan dezelfde vaart, de Coöperatieve zuivelfabriek. Beide fabrieken zijn inmiddels gesloopt wel zijn er nog kaaspakhuizen en huizen van kaashandelaren te ontdekken: ze hebben verhoogde zolders met halfronde vensters boven de gewone woonverdieping. In een voormalig kaaspakhuis aan het Âld Hiem, is nu het museum "It Tsiispakhûs" gevestigd. Op de begane grond zijn er wisselende exposities op het gebied van kunst, cultuur, historie en/of archeologie die eigenlijk altijd betrekking hebben op de gemeente Littenseradiel. 

In het midden van het dorp staat de Jacobikerk. De kerk is gebouwd in het begin van de 16e eeuw en er hangen mooie rouwborden van de Sminia's en Jongema's. Ten zuidwesten van de terp staat het gemeentehuis. Dit is in 1840 al gesticht, vele malen verbouwd en in 1987, na de samenvoeging van de gemeenten Hennaarderadeel en Baarderadeel tot de nieuwe gemeente Littenseradiel, sterk uitgebreid.Aan de Bolswarder Trekvaart, vlakbij het centrum, is een passantenhaven. Tijdens de zomermaanden leent het openluchtzwembad 'De Klomp' zich uitstekend voor een verfrissende duik in het verwarmde water.